Over de Leidse Synagoge en de Joodse begraafplaats
Aquarel van de Leidse synagoge, door P. Stikkelorum
Aan het Levendaal 16 vindt u de synagoge van Leiden, een Rijksmonument uit 1762. Het gebouw doet nog altijd dienst als gebedshuis en is in gebruik door de Nederlands Israëlitische Gemeente Leiden.
Het Joodse leven in Leiden is veel ouder dan de synagoge. Al vanaf de oprichting van de universiteit in 1575 worden er Semitische talen (Hebreeuws, Aramees en Syrisch) gedoceerd. Aan het begin van de achttiende eeuw ontstond de joodse gemeente van Leiden met een eigen begraafplaats en een huiskamersynagoge.
In 1723 was de huiskamersynagoge te klein geworden en kocht Aron van Praag een huis aan het Oude Levendaal, dat werd ingericht om er de diensten te houden. Acht jaar later was er genoeg geld gespaard om het pand te verbouwen en het ook aan de buitenkant wat allure te geven. Dat was overigens nog niet het markante gebouw dat we tegenwoordig als de Leidse synagoge kennen. Dit dateert van 1762. Ook de begraafplaats verhuisde: vanaf 1758 pacht de Joodse gemeente een begraafplaats aan de Rijnstraat in Katwijk, die tot op heden in gebruik is.
